Πρόσκληση σε γεύμα

yummy

Αρκετά σας χολόσκασα με όλα τα αναπάντητα ερωτηματικά. Χαλαρώστε λιγάκι… Καθήστε στο τραπέζι, είναι στρωμένο και σας περιμένει.

Το Σαββατοκύριακο είχαμε στο σπίτι ένα ζευγάρι καινούριων φίλων για φαγητό – κανονίσαμε την όλη συνάντηση τελευταία στιγμή. Ο άνδρας είναι Γερμανός και η κοπέλα μισή Αμερικάνα – μισή Κινέζα που μεγάλωσε στη Τζαμάικα. Είναι οι μοναδικοί φίλοι που έχουμε κάνει από το καλοκαίρι και είναι ιδιαίτερα συμπαθείς. Αυτοσχεδίασα γρήγορα στην κουζίνα με ό,τι υπήρχε και με την επιπλέον δυσκολία της σαρακοστιανής νηστείας, με αποτέλεσμα ένα ικανοποιητικό γεύμα ελληνικού χαρακτήρα. Ο Γερμανός δεν μπορούσε να σταματήσει να τρώει – παρότι τσίρος, η ποσότητα που κατανάλωσε ήταν τεράστια. Τον έβλεπα να ζητάει κι άλλο, κι ακόμη άλλο, και αναρωτιόμουν: Πώς άραγε να φαίνεται σ’αυτόν, τον ασυνήθιστο σε τούτες τις γεύσεις, η όλη εμπειρία; Πόσο σημαντική θέση κατέχει τελικά η γεύση και η μνήμη της μέσα στην ψυχή μας;

Ξέρω, το θέμα του φαγητού είναι πλέον ιδιαίτερα κοινότυπο, μια που όλη η Ελλάδα δε φαίνεται να ασχολείται και με τίποτε άλλο τον τελευταίο καιρό – αν κρίνει κανείς από τις γευσιγνωστικές εκπομπές και τα αντίστοιχα έντυπα που έχουν πολλαπλασιαστεί εκθετικά. Το προχθεσινό τραπέζι, όμως, με έκανε να σκεφτώ την ιδιαίτερη σημασία που έχει για μένα η παρασκευή και η προσφορά ενός γεύματος, η συνεχής μου ενασχόληση με την κουζίνα. Αν ζητούσα από τους κοντινούς μου ανθρώπους να μου πουν τη γνώμη τους, ο μπαμπάς μου θα σχολίαζε υποτιμητικά τις μαγειρικές υπερβολές μου, η μαμά μου θα αγωνιούσε για την κούραση που τραβάω, ο Γιώργος θα καυτηρίαζε τον ψυχαναγκασμό που δεν μου επιτρέπει να περιοριστώ σε απλά πράγματα, η κουμπάρα μου η Λήδα θα έδινε μια ψυχαναλυτική ερμηνεία για τα υποσυνείδητα αίτια που με ωθούν στο να μην βγαίνω ποτέ από την κουζίνα, και θα είχαν όλοι δίκιο.

Εγώ, πάντως, έχω να πω το εξής: Έχω περάσει όλη την ενήλικη ζωή μου να αναρωτιέμαι ποιο είναι το νόημά της. Έχω αλλάξει ενασχολήσεις και κατευθύνσεις ξανά και ξανά. Δεν περνάει μέρα που να μην έχω κάποιον υπαρξιακό προβληματισμό. Σε απόλυτη αντίθεση, το ένα και μοναδικό στοιχείο που έχει παραμείνει μέσα μου σταθερό και αναλλοίωτο, από τη νεανική μου ηλικία μέχρι τώρα, είναι η επιθυμία μου να μαγειρεύω για τους άλλους και να μοιράζομαι αυτά που φτιάχνω μαζί τους. Το να φορτώνω ένα τραπέζι με δημιουργίες μου και να μαζεύω γύρω του αυτούς που αγαπώ αποτελεί το σημείο αναφοράς μου, το ένα στοιχείο χωρίς το οποίο πραγματικά δεν μπορώ να ζήσω (πού είσαι Λήδα να γράψεις μια διατριβή;). Σκεφτόμουν πόσο χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι οι στιγμές που δεν έχω κάποια δημιουργική ιδέα για την κουζίνα ή γενικά δεν έχω διάθεση να ασχοληθώ είναι αυτές στις οποίες είμαι ψυχικά στα χειρότερά μου.

Πόσο σημαντική είναι, λοιπόν, η εμπειρία του να μοιραζόμαστε με τους αγαπημένους μας ένα γεύμα; Τι σηματοδοτούν μέσα μας οι διάφορες γεύσεις, πόσο συμβάλλουν στη διαμόρφωση της ατομικής και της συλλογικής μας ταυτότητας; Καθοριστικά, χωρίς αμφιβολία. Άνοιξα το βάζο με την ελληνική χωριάτικη ρίγανη που μου έφερε πριν λίγες βδομάδες η πεθερά μου και αυτομάτως μεταφέρθηκα νοερά στην ελληνική ύπαιθρο. Την ίδια στιγμή, η Αμερικανοτζαμαϊκανή φίλη μας σχολίαζε πόσο πρωτόγνωρο της φαινόταν το άρωμα αυτής της ρίγανης, ενώ περιέγραφε πώς, όταν ήταν μικρή, έπιναν, αντί για νερό, χυμό από φρέσκες καρύδες που μάζευαν στην αυλή τους. Την ψίχα από τις καρύδες αυτές η μητέρα της τη χρησιμοποιούσε συνεχώς στη μαγειρική. Προσωπικά χυμό καρύδας ήπια φέτος για πρώτη φορά και την ψίχα της καρύδας την έχω φάει σε μετρημένες περιστάσεις στη ζωή μου.

Εδώ στην Αμερική, η συνύπαρξη των μεγάλων αντιθέσεων προκαλεί σκέψεις σχετικά με τη λειτουργία και την υπερκατανάλωση του φαγητού. Βλέπει κανείς φοβερά υπέρβαρους ανθρώπους και την ίδια στιγμή εντυπωσιακά λεπτούς και γυμνασμένους, σαν φωτομοντέλα. Η αντίθεση αυτή υπάρχει παντού βέβαια, δεν αποτελεί προνόμιο της Αμερικής, όμως εδώ είναι ιδιαίτερα έκδηλη και συσχετίζεται σαφώς με το οικονομικό και μορφωτικό επίπεδο κάθε περιοχής. Κοντά στο σπίτι μας υπάρχει μια πόλη, Westfield ονομάζεται, και είναι κάτι σαν την Κηφισιά – πλούσιο και σνομπ προάστιο. Είναι εντυπωσιακό το υψηλό ποσοστό λεπτών και γυμνασμένων που κυκλοφορούν εκεί. Συνεχώς βλέπω ανακοινώσεις για αγώνες δρόμου (τα περιβόητα 5Κ – αγώνας δρόμου 5 χιλιομέτρων) στους οποίους συμμετέχουν κοινοί πολίτες και οι οποίοι έχουν πολύ μεγάλη απήχηση. Το καλοκαίρι πήγαμε να χαζέψουμε στον τερματισμό ενός τέτοιου αγώνα και εντυπωσιαστήκαμε από την ποικιλία των συμμετεχόντων: Εκτός από γυμνασμένους αθλητικούς τύπους, που ήταν αρκετοί όπως ήταν φυσικό, είδαμε και κάθε καρυδιάς καρύδι – ηλικιωμένους, μαμάδες με καρότσια, παιδιά, νέους κλπ. Στο γυμναστήριο που πηγαίνω, δε, (υπενθυμίζω κάτι σαν ΧΕΝ, πολύ οικογενειοκεντρικό) συναντώ, μαζί με ανθρώπους όλων των ηλικιών και επιπέδων φυσικής κατάστασης, μεγάλα ποσοστά ηλικιωμένων, που γυμνάζονται συστηματικά. Σε μια ώρα μέτρησα στις αίθουσες όπου βρισκόμουν πάνω από είκοσι ηλικιωμένους, ενώ, χωρίς υπερβολή, έχω δει κύριο ογδοντάρη να κάνει συστηματικά Zumba, εβδομηντάρες να κάνουν kickboxing και ομαδικά προγράμματα με βάρη, μέχρι και τυφλή κυρία να έρχεται με το μπαστούνι (συστηματικά, όχι μόνο μια φορά) και να τη βοηθούν να ανέβει στο στατικό ποδήλατο.

Αντίθετα, σε περιοχές χαμηλότερης οικονομικής στάθμης, που μπορεί να απέχουν από εδώ λίγα μόνο λεπτά, όπως το Νewark για παράδειγμα, περπατώντας στους δρόμους βλέπει κανείς πάρα πολλούς υπέρβαρους, όχι απλά ευτραφείς, αλλά απ’ αυτούς που σε αναστατώνει το θέαμά τους. Οι τεράστιες μερίδες, οι γιγαντιαίες οικογενειακές συσκευασίες, τα πολλά snack και αναψυκτικά, τα εστιατόρια απεριόριστης κατανάλωσης με σταθερή τιμή, αποτελούν κοινό τόπο. Η Michelle Obama, που μαζί με τον ίδιο τον Obama λειτουργούν ως δημόσια πρότυπα κατά της πολυφαγίας, έχει βάλει προσωπικό στόχο να αντιστρέψει αυτήν την κατάσταση μέσα σε μια γενιά με δράσεις όπως το Let’s Move και το Choose My Plate. Συχνά-πυκνά τη βλέπω στα ΜΜΕ να συμμετέχει σε δραστηριότητες που προωθούν την ενημέρωση στα παιδιά και στους νέους σχετικά με τη διατροφή και την άσκηση, καθώς και την αλλαγή διαιτολογίου στα εστιατόρια των σχολείων – την έχω δει σε εκπομπή τύπου Μενεγάκη να επισκέπτεται σχολεία, να τρώει στα εστιατόρια και να αθλείται με τα παιδιά, την έχω δει εξώφυλλο και κύριο θέμα σε περιοδικό για μαμάδες κ.ο.κ. Αναφέρω δε επιπλέον και την επιβολή σχετικών μέτρων από τις αρχές, όπως παλιότερα η απαγόρευση χρήσης trans λιπαρών στα εστιατόρια της πόλης της Ν.Υ. ή το θέμα που πολύ ακούγεται εδώ τελευταία, η απαγόρευση πώλησης μεγάλων μερίδων αναψυκτικών σε χώρους εστίασης, πάλι στην πόλη της Ν.Υ., το περιβόητο και αμφιλεγόμενο Ν.Υ. Soda Ban) .

Ο Obama συναντά τον κυβερνήτη του NJ το φθινόπωρο, αμέσως μετά τον τυφώνα Sandy. Βλέποντας τη φωτογραφία, το πρώτο που σκέφτηκα ήταν πόσο εύγλωττα απεικονίζει την αντίθεση παχυσαρκος- λεπτός/γυμνασμένος που συναντά κανείς εδώ. (Πηγή: Νew York Times)

Όλοι οφείλουμε να προβληματιστούμε για τη συμπεριφορά μας στο θέμα του περιττού και υπερβολικού φαγητού. Όμως, πιστεύω ότι η λύση δεν βρίσκεται τόσο σε απαγορεύσεις και νόμους ή σε κινήσεις τύπου Michelle Obama, όσο, μεταξύ άλλων, και στην επαναφορά της έννοιας του γεύματος στην αρχική της λειτουργία, αυτή που χάσαμε λόγω έλλειψης χρόνου, υπερβολικών δραστηριοτήτων, πίεσης και άγχους. Γύρω από το τραπέζι δεν μαζευόμαστε μόνο για να φάμε, αλλά, ακόμη σημαντικότερο, για να συναντηθούμε, να επικοινωνήσουμε, να χαλαρώσουμε, να δημιουργήσουμε, τελικά, τις μνήμες αυτές που μας καθορίζουν. Διάβασα στην Καθημερινή: “… κίνηση πολιτισμού είναι η ανασύσταση του τραπεζιού γύρω από το οποίο λειτουργεί, όσο μπορεί, η οικογένεια. Tο έξω για να έχει αξία, πρέπει να συνυπάρχει διαλεκτικά με το μέσα: οι κοινωνικές σχέσεις, οι φίλοι, συνυπάρχουν αρμονικά και αλληλοσυμπληρούμενοι με την οικογένεια και την οικογενειακή εστία”. Ένα τραπέζι όπου το “έξω” με το “μέσα” ζευγαρώνουν δημιουργικά, πλουτίζοντας τον καθημερινό βίο, επιδιώκω κι εγώ ξοδεύοντας τη ζωή μου μέσα σε μια κουζίνα.

Advertisements

4 thoughts on “Πρόσκληση σε γεύμα

  1. Τα λες πολύ ωραία και περιγραφικά. Η εικονογράφηση για πολλοστή φορά είναι καταλυτική. Εγώ πάντως βλέπω από τον κύκλο μου, ότι συνήθως, όσοι δεν τρώνε καλά* είναι και ξενέρωτοι και όσοι μαγειρεύουν καλά είναι σχεδόν πάντα δημιουργικοί και σε κάποιον άλλο τομέα

    *με το καλά προφανώς δεν εννοώ ποσότητα ε?

  2. Συμφωνώ και επαυξάνω! Ποτέ δεν ξεχνάμε τα ωράια παιδικά και δημιουργικά πάρτυ των παιδιών σας! ¨εχουν μείνει έντονα στις μνήμες όλων!!!! μικρών και μεγάλων! Τις προάλλες η Μαρία μου είπε αστειευόμενη με σοβαρό ύφος:” Μαμά, φέτος δε μας κέλεσε η κυρία Ναταλία σε κανένα πάρτυ!! Τι ωραία που ήταν!” Τα παιδάκια μας έλειψαν πάντως. Να μας τα φιλήσεις και να συνεχίσεις να μας μεταφέρεις τις εμπειρίες και τις σκέψεις σου!

  3. Ετσι που τα γράφεις μας κάνεις να ζηλεύουμε όσοι δε μαγειρεύουμε…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s