Ανανήπτω

beach

Κυριολεκτικά έτσι αισθάνομαι… Σαν να συνέρχομαι από μακρόχρονη αρρώστια και σιγά – σιγά να ανακτώ πάλι τις δυνάμεις μου. Είναι νύχτα και γράφω στο μπαλκόνι μας στο Διόνυσο, ακούγοντας τα τριζόνια, τους γκιώνηδες, τα αδέσποτα σκυλιά, απολαμβάνοντας τη θέα του γεμάτου φεγγαριού ανάμεσα στα πεύκα. Τις εβδομάδες που βρίσκομαι εδώ η ψυχή μου άρχισε να γεμίζει πάλι από τα μικρά αυτά πράγματα που για μένα σημαίνουν Ελλάδα, αυτά που τόσο μου έλειψαν. Προσπαθώ να δω όσο πιο πολλούς ανθρώπους μπορώ και να φορτίσω τις μπαταρίες μου για τα χειμώνα που έρχεται στην Αμερική, ενώ νιώθω άπειρη ευγνωμοσύνη που μου παρέχεται αυτή η δυνατότητα. Έχω τόση ανάγκη γι’ αυτήν την επανασύνδεση με τον πατρικό τόπο, που δέχομαι και το να ζήσουμε χωριστά με το Γιώργο γι’ αυτό το μικρό χρονικό διάστημα, κάτι που πολύ δύσκολα θα επέλεγα σε άλλες συνθήκες.

Η όλη εμπειρία της ζωής σε άλλη χώρα για αρκετούς μήνες έχει οξύνει τις αισθήσεις μου, ώστε να καταγράφω στοιχεία που προηγουμένως περνούσαν απαρατήρητα και να απολαμβάνω στιγμές που πρώτα θεωρούσα ασήμαντες και δεδομένες. Μια συναυλία σε υπαίθριο χώρο, τρέξιμο στο γήπεδο του Διονύσου ένα βράδυ με την πανσέληνο και με το άρωμα του θυμαριού να με αγκαλιάζει, τα υπέροχα φυσικά τοπία που αντικρίζω όπου βρεθώ, τη θάλασσα και τα παιδιά μας να τη χαίρονται, τη μυρωδιά του αέρα, τους γνώριμους καθημερινούς ήχους, τη χαρά των παιδιών μας καθώς ξαναβρίσκονται με φίλους και ξαδέλφια, πρωτίστως τη συνύπαρξη με τους αγαπημένους ανθρώπους, τη δυνατότητα να βρισκόμαστε στον ίδιο χώρο και να ανταλλάσσουμε απόψεις, εμπειρίες, συναισθήματα για τα σημαντικά κι ασήμαντα της ζωής, να μοιραζόμαστε ένα παρελθόν κι ένα παρόν όχι απαραίτητα με λόγια.

Πραγματικά δεν βρίσκω νόημα σε μια διαβίωση μακριά από όλα αυτά. Το έχω αναφέρει ξανά: Πριν από χρόνια, όταν επιστρέψαμε την πρώτη φορά από την Αμερική, συνειδητοποίησα ότι σ’αυτά συμπυκνώνεται για μένα το νόημα της ζωής και αποφάσισα, τουλάχιστον από επιλογή μου, να μην ξαναφύγω ποτέ από την Ελλάδα. Επιθύμησα βαθιά να την καταλάβω καλύτερα και, μέσα απ’ αυτήν, να γνωρίσω πληρέστερα τον εαυτό μου, εξ’ ου και η ορθόδοξη αγιογραφία και οι σπουδές στον ελληνικό πολιτισμό στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο. Απερίφραστα δηλώνω και πάλι ότι αυτήν τη χώρα την αγαπώ, με τα χίλια στραβά της (που δυστυχώς δεν είναι λίγα) και με τα άλλα τόσα θετικά της, είναι κομμάτι αναπόσπαστο του ποια είμαι και η ζωή μακριά της είναι για μένα λειψή.

‘Ομως, νιώθοντας αποκλειστικά έτσι, δεν περιορίζω μόνο τον εαυτό μου και την εξέλιξή του, δυσκολεύω ταυτόχρονα το Γιώργο και τα παιδιά να ζήσουν ευτυχισμένοι στην Αμερική για όσο καιρό μείνουμε εκεί. Πώς θα καταφέρω να ανοίξω την καρδιά μου ώστε να δεχθεί αυτό που τώρα αρνούμαι, αυτό που μου φαίνεται τόσο ξένο, ψυχρό, ανοίκειο, ακατανόητο, και να πλουτίσω από τα θετικά του στοιχεία; Πώς θα αντέξω πάλι τις ατελείωτες μοναχικές ώρες μακριά από τόσους ανθρώπους που αγαπώ; Πώς θα κατορθώσω να θυμάμαι ότι η Ελλάδα ζει μέσα μου, όσο και αν βρίσκεται μακριά, και να κατευνάσω την αγωνία ότι τη χάνω όσο δεν είμαι σωματικά παρούσα σ’αυτήν;

Η μετάβαση από τη μια χώρα στην άλλη προκαλεί αναπόφευκτα ρήξη των στεγανών και πολύ ευκολότερη επανεξέταση όσων θεωρεί κανείς σημαντικά ή δεδομένα στη ζωή, ακόμη κι αυτών για τα οποία αισθανόταν μέχρι τώρα βέβαιος. Τις τελευταίες τρεις μέρες βρεθήκαμε με τα παιδιά σε μια παραλιακή πόλη της Εύβοιας, φιλοξενούμενοι σε μια φίλη, με τρία μικρά παιδιά κι αυτή, και με το σύζυγό της να ταξιδεύει αυτές τις μέρες. Ακόμη και πριν βρεθώ στο σπίτι αυτό, θαύμαζα τη συνειδητή επιλογή τους να αφήσουν τη “βολή” τους και την ιδιόκτητη κατοικία τους στα Β.Π. για να ζήσουν στην επαρχία, ειδικά με το δεδομένο (που κάτι μου θυμίζει) των τριών μικρών παιδιών και της μακρόχρονης απουσίας του πατέρα από το σπίτι για επαγγελματικούς λόγους. Ο κυριότερος παράγοντας για την απόφασή τους ήταν ο απλούστερος και φυσικότερος τρόπος ζωής, που τους εκφράζει πολύ περισσότερο. Θεωρούσα (κι ακόμη το θεωρώ) ότι εγώ δεν θα μπορούσα ποτέ να κάνω κάτι τέτοιο. Μέχρι τώρα τους έβλεπα και λίγο ως εξαιρετικά διαφοροποιημένους, σαν να ανήκουν σε άλλη ράτσα, σε μια μακρινή φυλή που, ενώ μου ασκεί ιδιαίτερη έλξη, τη θαυμάζω από απόσταση.

Δεν είναι υπερβολή να πω ότι η μικρή παραμονή μου μέσα σ’αυτό το σπίτι έφερε μέσα μου τα πάνω-κάτω, γεγονός που δεν νομίζω να μου συνέβαινε με τέτοια ένταση αν δεν είχε προηγηθεί ο χειμώνας στην Αμερική. Φίλη μου, που θα διαβάσεις κάποια στιγμή αυτά που γράφω, σ’ευχαριστώ, γι’ αυτό που μου προσέφερες χωρίς να το ξέρεις.

Πρέπει εδώ να αναφέρω ότι το έδαφος είχε ασφαλώς προλειανθεί και από μια ημερήσια εκδρομή μας σε ένα μοναστήρι την περασμένη βδομάδα, που πάλι με έκανε να προβληματιστώ για τη σημασία της ύλης και της οικονομικής ευμάρειας και για το ενδεχόμενο να επιδιώξει να ζήσει κανείς πιο απλά – προβληματισμός εν πολλοίς ακαδημαϊκός, όμως, καθώς οι μοναχές που γνώρισα αποτελούσαν για μένα πραγματικά ξεχωριστό ανθρώπινο είδος, από το οποίο ένιωθα να με χωρίζει απόσταση αγεφύρωτη.

Ζήσαμε, λοιπόν, γι’ αυτές τις λίγες μέρες στην Εύβοια, μια κατάσταση εντελώς διαφορετική απ’ αυτό που είναι θεωρητικά “πρέπον”, με βάση τα πρότυπα για το νοικοκυριό και τη φροντίδα των παιδιών που βρίσκονται καταγεγραμμένα μέσα μου. Σπίτι σχετικά παλιό, με έπιπλα και ανέσεις αρκετά στοιχειώδεις, ανοιχτό από παντού προς το σε γενικές γραμμές φυσικό περιβόλι με το λαχανόκηπο, με σκύλους και γάτες να μπαίνουν και να βγαίνουν ανεμπόδιστα, με πεσμένα φαγητά, χώματα, λάσπες, νερά, ζυμαράκια, άμμους μέσα στο σπίτι στην ημερησία διάταξη, με τα οργανικά απορρίματα να συλλέγονται για κομποστοποίηση, με την, εξ’ ανάγκης, απόλυτη ατέλεια στην εκτέλεση των εργασιών του νοικοκυριού, παρότι ασχολούμασταν όλη μέρα και οι δύο μαμάδες, με παιδιά λασπωμένα, βρώμικα, βρεγμένα, γυμνά σε πολλές φάσεις της ημέρας.

Για μένα η αποκάλυψη, η απόλυτη απελευθέρωση, δεν ήταν οι συνθήκες αυτές καθαυτές, τις οποίες έχω πολλές φορές ζήσει – όπως άλλωστε και όποιος έχει βρεθεί σε εξοχή να φροντίζει μικρά παιδιά – ήταν η αντίμετώπισή τους από τη φίλη μου, την υπεύθυνη του συγκεκριμένου νοικοκυριού, και η σταδιακή ενστάλλαξη της ψυχολογίας της μέσα μου για τις λίγες αυτές μέρες που πέρασα μαζί της. Κυριολεκτικά δεν την απασχολούσε η έλλειψη ανέσεων ή η ατέλεια, γεγονός αδιανόητο για μένα την ψυχαναγκαστική. Πραγματικά δεν είχαν σημασία γι’ αυτήν ούτε η απλότητα της μόνιμης κατοικίας της, που θύμιζε εξοχικό,  ούτε η συχνά ελλειπής καθαριότητα του σπιτιού, το οποίο δεν προλαβαίναμε να μαζεύουμε, ούτε ο επιπλέον κόπος, όταν τα παιδιά μας σοφίζονταν μια ασχολία που προκαλούσε ανακατωσούρα, ούτε η εμφάνιση τους, καθώς έβαζαν-έβγαζαν ρούχα και παπούτσια κατά βούληση και πασαλείφονταν πάλι και ξανά με λάσπες και χώματα. Το μόνο που την απασχολούσε ήταν η χαρά που έβλεπε στα πρόσωπά τους, παρακολουθώντας τα να βιώνουν τη ζωή στις ρίζες της, πανευτυχή μέσα σε αυτή τη φυσική κατάσταση του μέσα-έξω, χωρίς να θυμώνει, να τεντώνεται, να αγχώνεται, όπως εγώ, γεμίζοντας τελικά και η ίδια από την αγαλλίαση των παιδιών, τα οποία, όταν ήρθε η ώρα, με βοηθό τη θετική της διάθεση, χωρίς φωνές και νεύρα, και συμμάζεψαν, και πλύθηκαν, και ντύθηκαν, και υπάκουσαν στις εντολές μας.

Καθώς, λοιπόν, πέρασαν αυτές οι λίγες μέρες, και ζώντας μια τέτοια κατάσταση δίπλα της μετά την απίθανη ένταση της φετινής χρονιάς, άρχισαν σταδιακά να μετακινούνται οι τεκτονικές πλάκες της ψυχής μου, ξεκίνησε η πίεση να λιώνει μέσα μου και συνέλαβα κάποια στιγμή τον εαυτό μου ν’ ανοίγει αργά σ’αυτό που εκείνη αισθανόταν. Το ελληνικό καλοκαίρι κοντά στη φύση έπαιξε κι αυτό το ρόλο του, καθώς θυμήθηκα στιγμές ξεχασμένες, που έχω περάσει ως παιδι δίπλα στη Λενιώ, την παιδική μου φίλη, μαζί με φάσεις που έζησα αργότερα ως έφηβη και ως φοιτήτρια, όπου οι συμβάσεις και η τελειότητα δεν είχαν τόση σημασία μπροστά στη ζωή, η καθαριότητα δεν απασχολούσε κανέναν ιδιαίτερα, οι υλικές ανέσεις επίσης, κι εγώ επέτρεπα στον εαυτό μου να το δεχθεί και να το ζήσει αυτό, αποκομίζοντας μια άλλου είδους εσωτερική πληρότητα και ελευθερία, που μου χτύπησε πάλι την πόρτα.

Τώρα που επέστρεψα στο σπίτι, στο άνετο, καθημερινό, τακτικό, οριοθετημένο, καθιερωμένο, θα καταφέρω να διατηρήσω ζωντανή αυτή τη μνήμη, αυτήν την αίσθηση που έχει υπάρξει κομμάτι μου; Θα μπορέσω ως ενήλικη, να την έχω οδηγό που θα μας κατευθύνει ως οικογένεια στις επιλογές μας από εδώ και πέρα; Επιλογές καίριες, σχετικές με την ανατροφή των παιδιών, με το “συμβιβασμό” μας σε ένα ίσως απλούστερο επίπεδο ζωής, με την ενδεχόμενη επιστροφή μας στην Ελλάδα όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν… Θα μπορέσουμε τελικά να εστιάσουμε σ’αυτό που έχει πραγματικά σημασία (τόσο για μένα όσο, πιστεύω, και για το Γιώργο), στη συνύπαρξη στον τόπο μας με τους δικούς μας ανθρώπους, παίρνοντας το υλικό ρίσκο που κάτι τέτοιο συνεπάγεται, κάνοντας, όταν έρθει η ώρα, το άνοιγμα της επιστροφής (και όχι πισογύρισμα, όπως συχνά ακούω να μου λένε), με εμπιστοσύνη στην αληθινή ζωή;

Το μέλλον θα δείξει.

Advertisements

One thought on “Ανανήπτω

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s