Περιμένοντας την αυγή να χαράξει

Επιστρέψαμε στην Αμερική μετά τις καλοκαιρινές διακοπές στην Ελλάδα, κι έτσι αρχίζει ο δεύτερος χρόνος μας εδώ. Αυτήν την εβδομάδα ξεκίνησε το ελληνικό σχολείο της ενορίας μας, στο οποίο φέτος θα δουλεύω για πρώτη φορά ως δασκάλα Ελληνικών. Λειτουργεί σε επίπεδο δημοτικού και έχω αναλάβει τα παιδιά της έκτης και τελευταίας τάξης (τα εξής τέσσερα!). Είναι μια φοβερά ενδιαφέρουσα εμπειρία που με αγγίζει πάρα πολύ, είναι όμως πολύ νωρίς ακόμη για να μπορέσω να γράψω γι’ αυτήν – χρειάζομαι το χρόνο μου για να την επεξεργαστώ και να την κατανοήσω. Όλες οι σκέψεις σχετικά με το ποιο είναι το νόημα και τι ακριβώς ωφελεί να διδάξει κανείς σ’αυτά τα παιδιά, που διαβάσατε πέρυσι στο παρόν ιστολόγιο, θα βρουν τώρα την ευκαιρία να ζυμωθούν, να αναθεωρηθούν υπό διαφορετικό πρίσμα και τελικά να εκφραστούν ως πράξη.

Ψάχνοντας να βρω κάτι που θα μπορούσα να δώσω στους μαθητές να διαβάσουν, έπεσα πάνω σε ένα κείμενο από τις Δοκιμές του Σεφέρη για το Μακρυγιάννη. Θέλω να μοιραστώ μαζί σας λίγες από τις τελευταίες γραμμές του, που, διαβάζοντάς τες (τώρα που τη μελετάω για να τη διδάξω, έχετε να δείτε αναβάθμιση στη Γραμματική μου!…), αισθάνθηκα σαν να απευθύνονται σε μας σήμερα: “Δὲν εἶναι ὑπερβολὴ νὰ ποῦμε πὼς περνοῦμε μία περίοδο πνευματικοῦ συσκοτισμοῦ στὴν Εὐρώπη. Ὁ σημερινὸς πόλεμος δὲν εἶναι […] ἐποχὴ […] δημιουργίας. […] Τὸ μόνο ποὺ μποροῦμε νὰ κάνουμε εἶναι νὰ λογαριάζουμε τὴν περασμένη μας πεῖρα καὶ τὴν τωρινή, προσμένοντας τὴν αὐγὴ ποὺ ἀναπότρεπτα θὰ χαράξει. Τὸ μόνο ποὺ μποροῦμε νὰ κάνουμε εἶναι […] νὰ προσέχουμε τὰ μηνύματα […] τῶν ἀληθινῶν πνευματικῶν προγόνων μας· νὰ καθαρίζουμε τὴ συνείδησή μας ἀπὸ τὶς πρόσκαιρες φαντασιοπληξίες· καὶ νὰ πιστεύουμε πὼς ἕνας τόσο μεγάλος πόνος ὅπως ὁ σημερινὸς δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ μᾶς ὁδηγήσει σὲ μία μεγάλη ἀνάσταση, καὶ νὰ κοιτάζουμε πὼς θὰ εἴμαστε ἕτοιμοι νὰ φανοῦμε ἀντάξιοί της· νὰ κάνουμε τὸ χρέος μας -«ποίημα τοῦ χρέους» ὀνόμαζε ἕνα ἀπὸ τὰ μεγάλα του ποιήματα ὁ Σολωμός. Ἡ ἀνάσταση αὐτὴ δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι παρὰ μία ἀνάσταση τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου, μὲ τὴν πιὸ βαριὰ ἔννοια. […] Θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἔτσι, ἢ θὰ ἔχουν πάει, ἀλίμονο, ὅλα αὐτὰ ποὺ ζοῦμε τώρα στὰ χαμένα· θὰ εἶναι ἔτσι, ἢ θὰ ἔχει πέσει ὁ κόσμος σὲ μία κατάσταση γενικῆς νεκροφάνειας.

“Χρέος” και  “ζωή του ανθρώπου με την πιο βαριά έννοια”… Σήμερα διάβαζα δημοσιεύματα σχετικά με τα επακόλουθα της δολοφονίας του Φύσσα και αναλογιζόμουν πώς έχουμε αφήσει τη χώρα μας και τους εαυτούς μας να γίνουν έτσι… Πώς έχουμε δώσει τόσο μεγάλο βάρος στην ύλη, παραμερίζοντας τις αληθινές αξίες; Πώς παρασυρόμαστε από το καθημερινό, τρέχοντας όλη μέρα, και ξεχνάμε τα υψηλότερα και ουσιαστικά;

Τώρα που θα κάνω τη δασκάλα έχω αρχίσει να σκέφτομαι τα μαθητικά μου χρόνια, και δεν μπορώ να μη νιώσω ζωντανή την αντίθεση: Πόσο σημαντικά ήταν για μας τα υψηλά ιδανικά όταν ήμασταν παιδιά και πόσο ασήμαντα είναι τώρα στην καθημερινότητά μας. Πατρίδα, ελευθερία, έθνος, δικαιοσύνη, αλληλεγγύη, αλληλοκατανόηση – ε, καλά, ρομαντισμοί, αυτά είναι για τις σχολικές γιορτές, δεν έχουν σχέση με την πραγματική ζωή, εξάλλου η σύγχρονη μεταμοντέρνα σκέψη τα θεωρεί όλα αυτά ξεπερασμένα· μη με καθυστερείς τώρα κι έχω να προλάβω ένα deadline / να μελετήσω έναν ισολογισμό / να ετοιμάσω μια παρουσίαση / να παρευρεθώ σε μια συνάντηση – συμπληρώστε εδώ εσείς ό,τι σας ταιριάζει.

Έχει δίκιο ο ποιητής, κατευθυνόμαστε προς “κατάσταση γενικής νεκροφάνειας” αν συνεχίσουμε έτσι. Αν επιμένουμε να ξεχνάμε ποιοι είμαστε, τι θέλουμε από τη ζωή και τι ζητά αυτή από μας, καθώς μας ξεφεύγει μέσα στην τρεχάλα μας. Αν δεν αφήσουμε τις “πρόσκαιρες φαντασιοπληξίες” του lifestyle, της μόδας, του δήθεν, της επιδειξιομανίας, της αποχαυνωτικής διασκέδασης, και δεν συγκεντρωθούμε σ’αυτό που μένει εντός μας ανικανοποίητο. Αν δεν αφυπνήσουμε μέσα μας τον άνθρωπο “με τη βαριά έννοια”, ώστε η αυγή που αναπόφευκτα θα χαράξει, αυτή για την οποία πρέπει να κάνουμε υπομονή, η ανάσταση που ευαγγελίζεται ο Σεφέρης, να μας βρει πνευματικά ζωντανούς και να μας αξίζει.

Advertisements

One thought on “Περιμένοντας την αυγή να χαράξει

  1. Pingback: Φιλαδέλφεια | Πού είμαι; Α, ναι… στην Αμερική.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s