Καθημερινή προπόνηση

treadmillΚάθομαι σε τραπεζάκι δημοφιλούς αμερικάνικης αλυσίδας “καφέ”, περιμένοντας το γιο μου να τελειώσει κάποια εξωσχολική δραστηριότητα. Στο χέρι μου χάρτινο ποτηράκι με λογότυπο, πλαστικό καπάκι και χαρτονένιο δαχτυλίδι για να μην καίγεται όποιος το κρατά. Ακριβώς ίδιο με εκατοντάδες, χιλιάδες άλλα ποτηράκια, που κρατάνε την ίδια στιγμή εκατοντάδες, χιλιάδες άλλα χέρια σαν το δικό μου σε ποιος ξέρει πόσα σημεία της Αμερικής. Περιέχει καφέ με τεχνητό άρωμα και γευστικά χαρακτηριστικά μελετημένα με επιστημονική ακρίβεια. Μόνη μου γέμισα το ποτηράκι από τη μεγάλη κανάτα-θερμός και πρόσθεσα γάλα από το διπλανό θερμός, αμφότερα στο ειδικό ράφι γι’ αυτή τη δουλειά, το ολόιδιο με πολλά άλλα σε επίσης άγνωστο αριθμό σημείων της Αμερικής. Καθώς επιτελούσα την παραπάνω πράξη, πληροφορούμουν, από την αναρτημένη επιγραφή πάνω απ’ τα θερμός, για τις μοναδικές ιδότητες του καφέ αυτού, που ασφαλώς δεν προέρχεται από μαζική παραγωγή, αλλά από μικρές οικογενειακές φάρμες κάπου στη Νότια Αμερική. Για κοίτα, ο ρακένδυτος αλλά πανευτυχής αγρότης, που βλέπω στη φωτογραφία να καλλιεργεί τον καφέ με τόση φροντίδα, και ο πασίχαρος υπάλληλος, που τον καβούρδισε με τόση αγάπη, είχαν ως μοναδικό μέλημα τη δική μου απόλαυση, το είχα συνειδητοποιήσει αυτό;

Κοιτάζω την ατέλειωτη κοσμοσυρροή που περνά διερχόμενη από μπροστά μου, καθώς μπαίνει από την είσοδο, συνωστίζεται στην ουρά, παραγγέλνει, παραλαμβάνει το ποτό ή το γεύμα της και αναχωρεί με βιασύνη. Βλέπω το πιάτο του φαγητού στο τραπέζι μου, που έχει συντεθεί με τέτοια λεπτομέρεια ώστε ν’ αποπνέει μια αίσθηση μεταξύ ρουστίκ και σπιτικού, και περιέχει ψητά ασπράδια αυγού σε σχήμα απόλυτου οβάλ, μετρημένου με το μοιρογνωμόνιο. Παρατηρώ τους υπαλλήλους που, αγκομαχώντας, τρέχουν να προλάβουν τις παραγγελίες, καθώς κουβαλούν τις άπειρες στοιβαγμένες λαμαρίνες με τα υπόγλυκα πλαστικά ψωμάκια, τα μαλακά σαν σφουγγάρια, που δεν ξεραίνονται ούτε μουχλιάζουν, όσες μέρες και να τ’αφήσεις έξω. Διαβάζω τις αφίσες των προσφορών πάνω απ’ τα ταμεία, τις σχεδιασμένες κατόπιν ενδελεχούς έρευνας από στελέχη μεγάλης διαφημιστικής, ώστε να θυμίζουν οπτικά την ατελή χειροτεχνία της διπλανής πόρτας.

Έχω ένα τέταρτο της ώρας διαθέσιμο. Ας ανοίξω το λογοτεχνικό βιβλίο που έφερα μαζί μου, αυτό που πρόσφατα ξεκίνησα να φυλλομετρώ. Πολύ γρήγορα διαπιστώνω ότι περιγράφει γλαφυρά λεπτομέρειες της αστικής Ελλάδας της παιδικής μου ηλικίας, της δεκαετίας ’80-’90. Χωρίς να το επιδιώξω, ξυπνά στη μνήμη μου σκηνές με θείες που ψήνουν πίτες και τηγανίζουν κεφτεδάκια, σχολεία-αποθήκες με άτσαλα ασφαλτοστρωμένα προαύλια, μπλε ποδιές με λευκά γιακαδάκια, γειτονιές με αιωνόβια μικρομάγαζα και κακόγουστες πολυκατοικίες με χρωματιστές τέντες και ακάλυπτους, ελβιέλες που περιδιαβαίνουν παραλιακούς δρόμους, ανοιξιάτικα νεανικά βράδια έξω, με καλαμάκια και ψωμάκι απ’ το γειτονικό σουβλατζίδικο. Χάνομαι σταδιακά στις εικόνες, τα λόγια, τα αισθήματα, όταν με ξαφνιάζει ένα παιδάκι πίσω μου, που φωνάζει νιαουρίζοντας εύγλωττα σε αμερικάνικα Αγγλικά. Νάτη, λοιπόν, πάλι η τελευταία φιλενάδα μου, η γνώριμή μου πια μαθηματική εξίσωση: Γύρω μου άλλο + μέσα μου άλλο = αγεφύρωτη απόσταση => σχιζοφρενική αντίθεση => σουρεαλιστική στιγμή. Τελικά ο συνολικός τίτλος που έδωσα στο παρόν ιστολόγιο ήταν διαβολικά ακριβής.

Κοιτάζω ευθεία μπροστά. Χαμηλά στην περιφέρεια του οπτικού μου πεδίου διακρίνω το πορτοκαλί χρώμα των κορδονιών του παπουτσιού μου, που γρήγορα χάνεται καθώς στη θέση του ξεπροβάλλει το ταίρι του, που εξαφανίζεται με τη σειρά του. Η κίνηση αυτή επαναλαμβάνεται, πάλι και πάλι και πάλι. Οι μηροί μου καίνε, η ανάσα μου είναι βαριά, ο ιδρώτας τρέχει στο πρόσωπό μου. Μόλις αντέχω, αλλά με πυγμή συνεχίζω. Πού πηγαίνω; Για ποιον υψηλό στόχο επιστρατεύω τόση ώρα συγκεντρωμένη την ενέργειά μου; Δεν κατευθύνομαι πουθενά. Ο διάδρομος στο γυμναστήριο σταθερός, και απέναντί του μια μεγάλη επίπεδη οθόνη, όπου οι απαστράπτοντες Kelly/κούκλα Barbie και Michael/αθλητικός αστέρας, παρουσιαστές νεϋορκέζικου πρωινάδικου, αστειεύονται και διασκεδάζουν μέσα στην πλαστική ευδαιμονία τους, μαζί με τον καλεσμένο τους, παγκόσμιο είδωλο του κινηματογράφου.

Διάλειμμα για διαφήμιση. Προϊόν ενδελεχούς έρευνας για να μας προκαλέσει, εμένα, το διπλανό μου, τους γύρω μου, εμάς τους ελάχιστους κόκκους της σκόνης, στο σαρωτικό διάβα της μεταμοντέρνας εποχής. “Αυτός ο κόσμος που αλλάζει με τρομάζει“, τραγουδά ο Αλκίνοος στ’ ακουστικά μου, κι αληθινά απορώ, πώς δεν το είχα αντιληφθεί ότι ο στίχος αυτός είναι γραμμένος για μένα; Πού βρισκόμουν, τι έκανα μέχρι τώρα; Πώς γίνεται ο απόλυτος παραλογισμός στιγμών σαν την παρούσα να με προσπερνούσε χωρίς να με αγγίζει;

Όπως ίσως γνωρίζετε, μέχρι αρκετά πρόσφατα κατοικούσαμε στην Αθήνα, και μάλιστα στα Βόρεια προάστια, όπου άφθονα στοιχεία του καθημερινού βίου είναι εντελώς παρόμοια με τις περιγραφές που μόλις διαβάσατε. Πιθανά να μη σας διαφώτισα σήμερα με κάποια καινούργια πτυχή της Αμερικής, αφού μπορεί κι εσείς, εκεί όπου βρίσκεστε, να βιώνετε ανά πάσα στιγμή αντίστοιχες εικόνες της παγκοσμιοποιημένης ζωής μας. Δεν έδινα τότε στην κατάσταση αυτή ιδιαίτερη προσοχή, την έπαιρνα μάλλον ως δεδομένη, θεωρώντας ότι δε μ’ επηρεάζει και τόσο. Ήταν πιθανότατα η ασφάλεια που αισθανόμουν, προστατευμένη στο μικρόκοσμο του υποστηρικτικού μου πλαισίου, που με απέτρεπε απ’ το να επεκταθώ σε σχετικές σκέψεις. Ή ίσως η αίσθηση ευελιξίας που μου προσέφερε η γνώση ότι κινούμουν “εντός έδρας”, σε περιβάλλον οικείο και, όπως νόμιζα τότε, ελέγξιμο. Τώρα, που συνεχώς βιώνω σκηνές με γεύση σουρεαλισμού, σαν αυτή στο “καφέ”, διερωτώμαι συχνά πώς μπορούσα να είμαι τόσο αδιάφορη και αφελής.

Η ζωή μου δεν είναι δική μου, δεν ξέρω αν ήταν ποτέ. Εδώ, τώρα, διακρίνεται εξόφθαλμα ότι καθοριζόταν και καθορίζεται εκεί όπου αποφασίζεται τι ακριβώς πρέπει σήμερα να καταναλώσω. Η μοδάτη εμφάνιση που ενδεχομένως επιδιώκω, τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα που χωρίς άλλη επιλογή αγοράζω, τα προεπιλεγμένα πολιτιστικά προϊόντα που ακούω, διαβάζω ή βλέπω, η ενημέρωση που δέχομαι, η τεχνολογία που χρησιμοποιώ, οι επιθυμίες μου, οι ιδέες μου, η ουσία της ύπαρξής μου υπαγορεύονται έξωθεν.

Είκοσι πέντε χρόνια τώρα ως ενήλικη, έχω ζήσει σχεδόν αδιαμαρτύρητα μέσα σ’αυτό. Έχω μάθει κατά τις σπουδές μου στοιχεία για το πώς το σχεδιάζει κανείς. Έχω παρακολουθήσει, μέσα απ’ την πορεία του συζύγου μου στον εταιρικό κόσμο, σαν ηδονοβλεψίας παρατηρητής, στιγμιότυπα από τον εσωτερικό μηχανισμό λειτουργίας του. Αποκορύφωμα τα χρόνια μας εδώ, όπου ο Γιώργος έχει βρεθεί σε απόσταση συγχρωτισμού με αυτούς που κινούν τα νήματα σε παγκόσμια κλίμακα, αυτούς που κυκλοφορούν με ιδιωτικά τζετ και πηγαίνουν στα βραβεία Έμμυ για βραδινή έξοδο. Το έχω, τέλος, παρατηρήσει και στη γένεσή του, στα μαθήματα Οικονομικών της Ελένης στη Γ’ Δημοτικού, όπου πληροφορούνταν για τους νόμους της αγοράς, και φέτος, στη Δ’ Δημοτικού, όπου είχαν εργασία να ανακαλύψουν μια εφεύρεση και να κάνουν παρουσίαση για το πού ακριβώς θα την πουλήσουν και πώς θα την προωθήσουν.

Άργησα αλλά το ένιωσα. Η επιστημονική φαντασία δε βρίσκεται κάπου μακριά στο μέλλον, έχει εγκατασταθεί προ πολλού στο παρόν, κι εγώ αποτελώ αναπόσπαστο τμήμα της. Είμαι ο καταναλωτής-στόχος, ο καταναλωτής-θύμα, είμαι, όμως, την ίδια στιγμή, και ο παντοδύναμος καταναλωτής-βασιλιάς, που με τις προτιμήσεις του διατάζει, εγκρίνει ή απορρίπτει, σαν τον Ιούλιο Καίσαρα στις αρένες του Αστερίξ, τροποποιώντας, στο βαθμό που του αναλογεί, την πορεία του γιγαντιαίου αυτού καραβιού. Ο νους μου δυσκολεύεται να συλλάβει την παράνοια του όλου μηχανισμού απ’ τον οποίο ολοκληρωτικά εξαρτώμαι, στον οποίο βρίσκομαι ήδη χαμένη.

Μα οριστικά θα έχεις χαθεί μονάχα αν το διαλέξεις“, συνεχίζει το τραγούδι στο MP3- player. Είναι αλήθεια; Σκουπίζω τον ιδρώτα, το αναλογίζομαι, και ανεβάζω αποφασιστικά την ταχύτητα. Εύχομαι αυτή η κίνηση να μην είναι η μοναδική, η έσχατή μου πράξη αντίστασης.


Το κείμενο αναδημοσιεύτηκε στο διαδικτυακό ντοκιμαντέρ Νέα Διασπορά.
Θερμές ευχαριστίες.

New Diaspora

Advertisements

5 thoughts on “Καθημερινή προπόνηση

  1. Ναταλία μου είμαι στο βουνό βόλτα με το Ειρηνάκι μου. Κοιμάται στο καρότσι της κι εγώ κυριολεκτικά στοχαζόμουν κάτω από ένα δέντρο… Και ξαφνικά θυμήθηκα ότι δε διάβασα το ιστολόγιό σου! Τι όμορφα που τα λες… Σα να σε βλέπω κι εσένα και ό,τι γίνεται μέσα σου! Σε φιλώ Ναταλία μου και να γράφεις όσο πιο συχνά μπορείς. Τροφή για σκέψη είναι οι σκέψεις σου…

  2. Μου άρεσε πολύ η εξίσωσή σου, νομίζω ότι είναι και δικιά μου φίλη 🙂
    Δυστυχώς για εμάς, το χάσμα με τα παιδιά μας θα είναι μεγάλο, αναποφευκτα μεγαλύτερο από αυτό που είχαμε εμείς με τους γονείς μας, σε όποια χώρα κι αν βρεθούμε…είδα σήμερα αυτή την είδηση και σε θυμήθηκα http://www.star.gr/Pages/Ellada_Kosmos.aspx?art=216961&artTitle=dekaochtachronos_ellinas_aristefse_kai_etoimazetai_gia_to_cambridge
    …τα παιδιά και στην Ελλάδα μαθαίνουν πολύ διαφορετικά πράγματα απ’ότι εμείς στην ηλικία τους, κάνους παρουσιάσεις, προτζεκτ, απλικέισιονς κλπ κλπ προ ετοιμαζόμενα για μια πολύ διαφορετική αγορά εργασίας και επαγγέλματα που δεν έχουν καν διαμορφωθεί ακόμη… Εμένα ένα από αυτά που με τρομάζουν και που με κάνει νοσταλγικό και ενίοτε μίζερο, ειναι κυρίως το πως θα μπορέσουμε να εστιάσουμε στο τι εφόδια θα δώσουμε στα παιδιά μας για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις πάσης φύσεως, τον τρόπο σκέψης και αντιμετώπισης και όχι τα προσόντα..Πως θα τους δώσουμε τη δύναμη να είναι ακέραιοι, σωστοί και ειλικρινείς και ένα σωρό άλλα πράγματα..Το μόνο που με παρηγορεί είναι ότι είμαι σίγουρος ότι όλα αυτά δεν μπορεί να γίνουν μόνο με τις δικές μου δυνάμεις. “Αιτείτε και δοθήσεται”…
    Μας λείπετε πολύ 🙂

  3. Ναταλία, για κάποιο σκοπό γίνονται όλα, κάποτε θα φανεί. Έίσαι με καλές συνθήκες εκεί, πάρε ότι παραπάνω μπορείς, γράψε ένα βιβλίο (ΤΟ ΧΕΙΣ τρελά), κάνε μια εκπομπή, γίνε ανταποκρίτρια σε ελληνικό περιοδικό, αξιοποίησε το ταλέντο στην επικοινωνία που έχεις.

    Απ΄την άλλη όταν διαβάζω πώς τα παιδιά σου διαμορφώνονται για τον ‘καινούριο κόσμο’, σε ζηλέύω ειλικρινά, για τη δύναμη που έχεις να είσαι εκεί και να προσφέρετε όλα αυτά.

    Και απ΄ότι φαίνεται, θα γυρίσεις το καλοκαίρι κορμάρα !!!!
    Φιλάκια σε όλους σας

  4. Pingback: Διαλιέχτε, κυρίες μου, διαλιέχτε… | Πού είμαι; Α, ναι… στην Αμερική…

  5. Pingback: Προ-πασχάλιο ποτ πουρί | Πού είμαι; Α, ναι… στην Αμερική…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s